replika telefon ve islam bilgilerim345 sizler icin yine replika telefon islam bilgileri icin ne demiş bakalım “Resûlüllah zamanında bir adamın satın aldığı meyveler telef o/du ,
yüzden de onun borçlan çoğaldı. Resûlüllah ona sadaka uerilmesini de halk ona sadaka verdiler ve fakat verilenler onun borcunu kapalmarjı jf nun üzerine Peı^gamber alacaklılara; bulduğunuzu alın, size bundan bir şey ı^oktur, dedi”‘^.Olağanüstü bir durumla karşılaşıp mallan tamamen veya kısmen telef ve bu yüzden borcunu ödeme sıkıntısına düşen esnaf/tüccar için Hz. ber zekât veya sadakayı devreye sokmuştur. Bu olağanüstü durum hadis! de “câiha" olarak geçer ve bununla ilgili haber ve ödemeler de ilgili kaynöi, ların zekât bölümlerinde kaydedilir"'. Yukandaki her iki hâdisede de o arifi Beytülmal’de para bulunmadığı anleışılıyor. Bu iki hadis bize "gârim’ in kimi, olduğunu açıklamalan bakımından önem tzışımaktadırlar. Bu fasıldan faydai nacak kimselerin, fakirler ve miskinler faslından ayn olması dolayısıyla ihtiy içinde bulunmaları gerekmez. Peı^gamber: Beş sınıf müstesna zekâtın zenc lere helâl olma},;acağını, söylerken bu beş sınıfa borçlulan da katmaktadır Bu hadisten, borçlunun aslında zengin olduğu halde zekâttan faydalanabiko^ hükmü çıkmeıktadır. Ancak burada bu borçlu kavramının ne ve kim oldi"?.' tesbit önem taşımaktadır.
Peygamber (s.a)’in haizırladığı kurucu anayaısaya göre; her kabile vp başka bir değişle her topluluğun; kendi içlerinde sıkıntıya düşmüş ve ağ,: :, ca batmış kimseleri bu durumlanndan kurtarmaları için kendi aralarında a bir fasıl (sandık) oluşturması gerekiyordu ki bu husus, anayasa metninin 3 d 12’ye kadar olan maddeleri içerisinde açıkça görülmektedir. Ayrıca mü rr ve devletin gayr-i müslim tebaaısı birbirine yardımcı olmakla mükellef kılın tır. Bu esastan hareketle diyebiliriz ki her muhtar (zirvesinde merkezi hüku bulunması dolayısıyla aslında yarı muhtar) toplum, ihtiyaç duyulduğunda d rine yardım edecek veya gerekirse ödemeler merkez hazînesinden yapılaca Bu arada bilhassa 11 ve 12. maddelerin bu maksatla müslüman tebaayı bütün olarak ele aldığı ve aynı gayelerin gerçekleşmesinde birliğe davet görülmektedir. Merhum M. Hamidullah hocamız kurucu anayasanın bu d
129Tirmizî, Zekât, 24; Ağır borçla ilgili başka bir hadis için bak. Tirmizi. Zekât, 23
* Geniş bilgi için bak. “Âfet ve saldırılara karşı esnaf ve tücara ı/apılan destekler” başlığı.
130bak. İbn Mâce, Zekât. 27öylcce açıklamıştır: “Şayet belli bir insan topluluğunun elinde biriken meblâğlar, ortaca çıkan belli bir borcu ödemekle ı^etmeı/ecek olursa diğer topluluklar bu arada hatta Devlet, zorluk ve darlık içine düşmüş olan zümrelere ^zardım etmek mecburiyeti altına girerler. Kapitalist esasta ve ona has düzene göre çalışan bir Sigorta, Jslâmda yasaklanmıştır; zira kapitalist yapıya sahip cemiyetlerde görülen sigorta sistemlerinde; tek taraflı risk esası hâkimdir. Fakat böyle olmayıp da; karşılıklı risk esasına dayalı sigorta sistemleri veyahut da Devletleştirilmiş sigortalar, gördüğümüz gibi bizzat Resûlüllah tarafından da kurulup teşkilatlandırılmış bulunmaktadır’^^h Böylcce bu anayasaya göre, İçtimaî güvence (sosyal sgorta) kurumlarının kurulması gerekiyordu ve diyet ödeme, borca batmışlara yardım işi de bununla kanunî esaslara bağlanmış oluyordu.
Bu kurucu anayasa gereğidir ki biz Peygamber zamanında, kişinin gücünü aşan veya faili meçhul cinayetlerin gerektirdiği diyetlerin yan muhtar toplu-luklarca veya merkez hazînece ödendiğine çokça şâhit olmaktayız’^^. Biz mü-fessir Fahruddîn er-Râzî’den, bir defasında böyle bir diyetin zekât gelirlerinden ödendiğini öğreniyoruz'^.
Kurucu anayasa gereği Peygamber’in, kendi devletine katılan her topluluğa borçlular için bir sandık kurdurduğu anlaşılmaktadır. Meselâ o, Tebuk seferi sırasında müslüman olan Cüzam kabilesi reislerinden Mâlik b. Ahmer ile şöyle bir antlaşma yapmıştır:
“Bu, Resûlüllah Muhammed tarafından Mâlik fa. Ahmer ve onun yoluna giren Müslümanlar için verilmiş ve onlara himaye ve güvence (emân) tanıyan bir yazıdır. Onlar namazlarını kıldıkları, zekâtlarını ödedikleri, Müslümanlarla bir olup müşriklerden uzaklaştıkları, ganimetin beşte birini, ağır borç altına girmiş olanlar (görimün) ın hissesini ve şu şu hisseleri de ödedikleri müddetçe, Aziz ve Çelil olan Allah'ın ve Resûlüllah Muhammed’in emânını kazanmış olacaklardır”’^'’.
Kurucu anayasadan 9 yıl sonra Resülüllah'ın özellikle borçlular için bir tahsisat ayrılmasını şart koştuğuna bakılırsa onun diğer kabile ve topluluklardan da aynı şeyi istediği hükmüne varılabilir.
131Hamıdullah, İslâm Peıjgamberi, II, 978, ra. 1645
132bak. İbn Hişârn, İli. 199; Vâkıdî, el-Megâzi, 343; Kettânî, I, 444
133er-Râzî, IV, 715
134M Hamidullah, el-Vesâiku’s-Sijjâsigge, 279. ra. 174, İslâm Peızgamberi. I, 538, ra. 897
a. Hx. Peygamber ve Ömer döneminde beytuİmalden sağlof^ tüketim ödüncü ve ticarî krediler:
lii/ l)ir k'U vak’a dışında Hz. Peygamber'in BeytülrnâFden ticarî viM-dkıini görmüyoruz. M. Hamidullah'ın çeşitli kaynaklara dayanarak ver^ bilt^iye (jöre; O, Mu az b. Cebel (r.)’i Yemen’e göndermeden önce onu vergi rmıru olarak Hayber'de görevlendirmişti. Genç Mu’âz cömert tabiatı sebebi or.ula illâs edip her şeyini kaybeder, hatta Resûlüllah onun evini bile satruay. mecbur kalır. Bundan sonra ona Suffa’da oraya zekât olarak gelen hurma mgi, sulü ile ilgilenmesi görevi verilir ve sonra da Peygamber onu geniş yetkiler), Yemen’e gönderir'^^. Resûlüllah’m, Yemen hazînesinden Mu’âz’ın bir miktj, nakit çekip bununla ticâret yapmasına izin verdiği anlaşılmaktadır. Mu’âz oratj. vazifeli olarak bir çok seneler kalıp durumunu düzeltmiş ve o Ebû Bekir (r.j ■ halîfe olmasına kadar Medine’ye dönmemişti. O zamanlar Hz. Ömer anrr, idaresi için hoş olmayan ve diğerleri için kötü örnek teşkil edecek olan bu ödür alma işinden vazgeçmesini Mu’âz'a tavsiye etmiş ve bundan müteessir oz Mu’âz, bu yoldan elde ettiği bütün kazancını halîfe Ebû Bekir’e iade etmişti ■ da bundan müteessir oldu ki bunlan devletin bir hediyesi olarak geri göndere Burada Peygamber, iflâs etmiş olan Mu’âz’ın devlet kredisiyle yeniden kar.-, masını istemiş olabilir, ancak hâdiseyi anlatan İbn Hacer Peygamber in cs hazîneden para çekmesi yönündeki açık bir izninden bahsetmez. Şu kad ki o, eserinde Muâz için:
“Mâlüllah (hazine parası) ile ilk ticaret yapan kişi", tanımlamasını yapar^^^ .
Hz. Ömer halîfe olduktan sonra başlangıçta Beytülmâl’den ödünç maktan çekiniyor ve ihtiyacı olduğunda şahıslardan borç para alıyordu, 0 hazîneden borç para alabileceği söylendi ki'^^ bundan sonra o, ticarî değilv kat zarurî ihtiyaçları sebebiyle zaman zaman devlet hazînesinden ödünç para maya başladı ve dîvandan maaş ('atâ) ını alınca da bu borçlarını ödüyordı
13Hamidullah, İslâm Peygamberi, II, 900, ra. 1499
136İbn Hacer, el-Metâlib, 1, 417, ra. 1389
137Ebû Ubeyd, 281- 282, ra. 663-664
138İbn Sa’d, 111 (1)/198, 260; İbnu’l-Esîr, III, 23; İbnu’l-Ccvzî, Sîretu Umereyn, v. 49/b..replika telefon yazdı..
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder